Өзгеріп жатқан экономикада бағдар табуға көмектесетін қолданбалы зерттеулер орталығы. Не болып жатқанын талдаймыз, технологиялардың оны қалай өзгертіп жатқанын түсінеміз және болашаққа дайындалуға көмектесеміз.
Біз жай ғана қызмет ұсынып қоймаймыз. Біз белгісіздік жағдайында мемлекет, бизнес және азаматтық қоғам алдында туындайтын нақты міндеттерді шешеміз.
Ынтымақтастыққа, сараптамалық диалогқа және бірлескен жобаларға ашықпыз. Бізге жазыңыз — толығырақ айтып, қалай көмектесе алатынымызды талқылаймыз.
2026 жылғы маусым–шілдеде жарияланған халықаралық есептерді кешенді талдау негізінде дайындалған TALAP жаңа циклінің алғашқы материалы. Біз әлемдік экономиканың болжамдарын салыстырып, өсімнің сақталуы неге Қазақстандағы инвестиция, бейімделу және даму мүмкіндіктерінің тарылуымен қатар жүретінін көрсетеміз.
TALAP циклінің жаңа өсу моделі туралы екінші материалы. UNCTAD, OECD және БҰҰ есептерін талдау халықаралық инвестициялардың қалпына келуі капиталдың шоғырлануын неге күшейтетінін және Қазақстанға жобаларды технологияларға, құзыреттерге және өндірістік тізбектерге айналдыру үшін қандай жағдайлар қажет екенін көрсетеді.
TALAP циклінің үшінші материалы электр энергиясын тұтынудың өсуін, жаңартылатын энергия көздерінің дамуын, желілерді жаңғыртуды және критикалық минералдарға сұранысты өзара байланыстырады. Халықаралық есептерді кешенді талдау энергетикалық ауысымның неге Қазақстанның өнеркәсіптік дамуының маңызды міндетіне айналып отырғанын көрсетеді.
Жапония роботтар мен автономды өндірістерге арналған ұлттық мультимодальды жасанды интеллект моделін әзірлеудің бес жылдық бағдарламасын іске қосып отыр: бірінші жылы 378,3 млрд иен, жыл сайынғы stage-gate аудиттері және оқытылған салмақтарды бүкіл экожүйеге беру. Бағдарламаны түпнұсқа дереккөздер бойынша талдаймыз — және Қазақстан үшін одан қандай сабақ алуға болатынын қарастырамыз.
2026 жылғы 9 маусымдағы № 1311 Президент Жарлығымен Ауқымды цифрландырудың және жасанды интеллект технологияларын жаппай ендірудің 2029 жылға дейінгі «Digital Qazaqstan» жалпыұлттық стратегиясы бекітілді. TALAP құжатты талдап шықты: ол қандай мақсаттар мен көрсеткіштер қояды, бұрынғы бағдарламалардан несімен ерекшеленеді және азаматтар, бизнес пен мемлекет үшін нені білдіреді.
Қолданбалы зерттеулер орталығы «TALAP» стратегиялық талқылаулар мен зерттеулер сериясының қорытындыларын ұсынды. Сарапшылар ескертеді: ережелер мен өлшемдерсіз мектептерде ИИ-ді енгізу теңсіздікті күшейтіп, базалық дағдылардың сапасын төмендетуі мүмкін.
Барлығы мұнайға, азық-түлікке және авиакеросинге қарады. Бірақ соғыстың ең тұрақты салдары басқа буындарда көрінді: тыңайтқыштарда, мұнайхимияда, алюминийде, сақтандыруда және теңіз фрахтында. Бұл — ең қатты үрей тудырған қауіптер әрдайым басты соққыға айнала бермейтінінің тарихы.
Парсы шығанағындағы соғыс Қазақстанның экспорттық бағытын айналып өтті — бірақ оның экономикасын айналып өтпеді. Нақты соққы Ормуз арқылы емес, Қара теңіз, КТК, Теңіз және балама бағыттардың шектеулілігі арқылы келді. Бұл — мұнайдың жоғары бағасы инфрақұрылымдық іркілістен әлсіз болып шыққан ел туралы әңгіме.
Соғыс болжам жасаушылар үшін емтиханға айналды. Барлығы дерлік басты нәрсені көрді: Қазақстан үшін қауіп Ормузда емес, КТК-де, Теңізде және экспорттық инфрақұрылымда болды. Бірақ бұдан кейін болжамдар әртүрлі бағытқа кетті. Біреулер ЖІӨ-ні, басқалары мұнай бағасын, үшіншілері теңге бағамын есептеді. Шындық көрсеткендей: шешуші айнымалы Brent бағасы емес, елдің мұнайды өндіру, сыртқа шығару және оны табысқа айналдыру қабілеті болды.
